Thla 12 an Thawhkehdaan (December)

Anthony Bawi Lian Thang

December timi ṭongfang hi Latin ṭong ihsin rami a si. Latin ṭong cun “decem” ti a si ih a sullam cu “Pahra” tinak a si. A hlan Roman calendar ahcun December hi thla hra nak a rak si, caan a rung rei deuh vivo ih thla hleihnih nak thla ah an run ṭhawn. B.C 46 hlan ahcun December hin ni 29 lawng a rak nei, asinan Julius Caesar in ni hnih a bet, curuangah December in ni 31 a run neinak a si. Rome pawl in an sunsak zetmi le hlunghlai zet ih an tuah ringringmi an puaipi “Saturnalia” cu December thla ni 17 ah tuah a rak si ṭheu.

Lehhnu deuh ahcun ni 7 an peh bet ih ni 24 ni tiang an tuah. Himi puai cu an nuamawkbiknak le an hnaṭuan hmuahhmuah tansan in an cawlhawknak puaipi pakhat a rak si. Lothlomi pawl an hnaṭuan an ṭheh caan, cun a suk a so ih khualtlawng pawl, zung hnaṭuan pawl le a dangdang hna a ṭuantu pawl khal an cawlhawknak caan a si. A hleice in khih le hren a tong mi thawngtlak pawl khal himi ni ahcun an luatter thluh a si. 

Mangbangza zet a simi pakhat cu sal pawl khal an bawi le pawl in an luatter lawng si lo in, an bawi pawl sawn in sunlawihnak le upatnak an rak pek, cucu hih thla ih danglam hleicenak a si. Cucu mirang in “Golden Age” an timi hngilh lo nak ah an rak tuah ṭheumi a si. Golden Age timi cu minung kan zaten kan bangaw thluh ti an ruah lai caan kha a si. A hleice in kan nih khrihfa pawl hrangah  hih December thla hi a sunglawibik thla le a thianghlimbik thla a si. Hi ti vekin December thla hi sunglawi zet le hlunghlai zetin an rak hmang ṭheu. Hihi December thla a ra suahdaan le an rak hmandaan cu a si.